Dziesięć tajemnic Hanoweru

Zaginiony Von-Alten-Park

Wspaniały kompleks ogrodowy należący niegdyś do hanowerskiej rodziny szlacheckiej von Alten rozciągał się niegdyś od dzisiejszego Lindener Markt na północy aż do ronda Deisterkreisel na południu, dzięki czemu był znacznie większy niż Wielki Ogród w Herrenhausen. Na przestrzeni wieków był on rozbudowywany, wielokrotnie przebudowywany, ponownie zmniejszany, a w końcu podzielony. O przepychu stworzonym przez ludzi i naturę, który na zawsze przepadł, przypomina dziś jeszcze jeden niezmienny świadek przeszłości – często niezauważalny i nieco tajemniczy.

Stary mur z łąką — Pozostałości muru dawnego parku Von-Alten.

Kamienny fragment historii z 1718 roku

Na łące przy Westschnellweg, na wysokości ronda Deister, stoją po prostu tak sobie dwie dłuższe i ewidentnie starsze ściany z grubych kamieni, z których jedna ma w sobie małą bramkę. Te kamienne mury o wysokości czterech metrów, pokryte ochronną siatką drucianą, są jedynymi zachowanymi fragmentami muru, który w 1718 roku pewien Ernst August (nie spokrewniony z późniejszym królem Hanoweru Ernstem Augustem I) kazał wznieść wokół swojego ogrodu. Był on synem Franza-Ernsta von Platena, ówczesnego marszałka dworu (czyli najwyższego urzędnika administracyjnego) w Królestwie Hanoweru i potrzebował majątku rycerskiego, aby uzyskać miejsce w parlamencie krajowym. Znalazł go w ogrodzie, który w 1688 roku wydzierżawił od szlacheckiej rodziny von Alten. W rzeczywistości ogród był naprawdę spory: ten kawałek ziemi, który wtedy miał jeszcze około 56 hektarów, od XIII wieku należał do rodziny von Alten. Po mianowaniu na hrabiego Rzeszy i premiera Franz-Ernst von Platen zlecił powiększenie swojej nowej dzierżawy i przekształcenie jej w francuski ogród barokowy z pałacem letnim, oranżerią, stawami i basenami z fontannami, żywopłotowymi altanami, sadami owocowymi, a nawet ogrodem zoologicznym – wzorowanym na niedalekich ogrodach Herrenhäuser, tylko większym.

A jak potoczy się ta historia dalej?

Hrabia Rzeszy Franz-Ernst von Platen zmarł w 1709 roku; jego syn Ernst August odziedziczył dzierżawę ogrodu, który przybrał już wówczas charakter parku i który, jak wspomniano, dziewięć lat później kazał otoczyć murem o wysokości czterech metrów. W 1728 roku, zgodnie z umową, uzgodniono zwrot ogrodu rodzinie von Alten. Po trwających dziesiątki lat sporach prawnych Carl von Alten odkupił kompleks ogrodowy w 1816 roku. W 1845 roku Victor von Alten wprowadził się do dawnego pałacu letniego, zlecił przekształcenie barokowych elementów ogrodu, który ponownie znalazł się w posiadaniu rodziny, w ogród krajobrazowy w stylu angielskim oraz budowę groty przy tarasie pałacowym.

W końcu wszystko potoczyło się inaczej

Stara brama — Pierwotna brama wejściowa.

Oprócz wielu drobnych zmian, jakie miały miejsce w kolejnych dziesięcioleciach (takich jak poszerzenie ulicy Posthornstraße na początku XX wieku, wycięcie alei lipowej prowadzącej od zamku do dzisiejszego Deisterplatz w 1925 r. oraz zniszczenie barokowego zamku podczas nalotu w kwietniu 1945 r.), to właśnie Westschnellweg wywarł szczególny wpływ na Von-Alten-Garten i spowodował nieodwracalne zniknięcie jego części. Zakup działki o powierzchni kilku hektarów umożliwił budowę obwodnicy przecinającej Von-Alten-Garten, a także budowę ronda Deisterkreis. W ten sposób znaczna część tego przypominającego park ogrodu została utracona na zawsze. Dwa pozostałości murów z wapienia z zachowaną bramą były częścią muru obwodowego wzniesionego w 1718 roku i dawniej stanowiły południową granicę ogrodu Von-Alten-Garten.

A propos: przed małą, pierwotną bramą wejściową przy ulicy „Wachsbleiche” rozkładano niegdyś pasy miodowożółtego wosku pszczelego, aby wybielić je na słońcu. Natomiast przy ulicy „Weberstraße” znajdowała się niegdyś osada tkaczy lnu, którą w XVII wieku założył hrabia Rzeszy Franz-Ernst von Platen. Ale to już dawno przestało być tajemnicą.