Ogród Hinüberów w Marienwerder, położony na północno-zachodnich obrzeżach Hanoweru, został założony około 1767 roku według planów Jobsta Antona von Hinübera i zalicza się do najwcześniejszych parków krajobrazowych w Niemczech. Ten idyllicznie położony między klasztorem a brzegiem rzeki Leine park został zaprojektowany przez byłego przewodniczącego loży masońskiej „Friedrich zum weißen Pferde”, założonej w Hanowerze w 1746 roku, na wzór angielskich ogrodów krajobrazowych i wyposażony w znaczące sentencje oraz symbole masońskie. Nie wszystkie z nich zachowały się, a niektóre wciąż czekają na odkrycie.
Obelisk
Kim lub czym są masoni?
Masoni postrzegają siebie jako wspólnotę ludzi, którzy kierują się w swoich działaniach oraz w stosunku do siebie samych i otoczenia moralnymi zasadami wolności, równości, braterstwa, tolerancji i humanitaryzmu. „Celem jest tutaj ugruntowanie charakteru oraz, w sensie przenośnym i konkretnym, stawanie się lepszym człowiekiem”, jak wyjaśnia Bractwo Masonów e.V. z siedzibą w Berlinie na swojej stronie internetowej, dodając: „Symbole używane w masonerii wiążą się z powtarzającym się wezwaniem do ciągłego zastanawiania się nad sobą oraz własnymi relacjami z innymi”.
Maksymy opisują przeznaczenie człowieka
Kamień pamiątkowy w ogrodzie Hinüberów.
Gdzie lepiej można się zastanowić nad sobą niż na łonie natury lub w parku stworzonym specjalnie w tym celu? W ponad 30 wyjątkowych miejscach w „swoim” ogrodzie, który wówczas zajmował powierzchnię około 40 hektarów, Jobst Anton von Hinüber kazał ustawić tablice masońskie z sentencjami. Z Broszura „Ogród Hinübersche” Z informacji uzyskanych od Wydziału Środowiska i Zieleni Miejskiej stolicy kraju związkowego Hanoweru wynika, że wiele z nich zostało napisanych w języku angielskim. Nieco więcej na temat sentencji w ogrodzie Hinüberschen Garten zdradza broszura autorstwa anonimowego autora z 1777 roku: „O ile ogród ten został zaprojektowany zgodnie z angielskim poczuciem natury, o tyle odzwierciedla to również wybór, charakter i styl umieszczonych w nim inskrypcji. Są to krótkie sentencje, które nawiązują do przeznaczenia człowieka, przemijania czasu, relacji między czasem a wiecznością, rozsądku w zmysłowych przyjemnościach oraz stosowania prawdziwej mądrości życiowej, a zatem mają ogólnie poważną, filozoficzną i moralną treść„...”. Dziewięć z tych sentencji można od 2013 roku ponownie znaleźć w parku na specjalnie w tym celu wykonanych postumentach. Odkrycie ich pozostawiamy uważnemu spacerowiczowi.
Symbole wskazują drogę poszukującemu
Instalacja artystyczna „Humanitaryzm” autorstwa pracowni LandArt
Natychmiast rzucają się w oczy symbole masonerii w ogrodzie Hinüberschen. Choć nie zawsze i nie wszędzie. Nie da się przeoczyć historycznych urn pamiątkowych w pobliżu dawnego domu urzędnika przy klasztorze (ku czci Gerlacha Adolfa, barona von Münchhausena, 1688–1770), przy drodze do „Hexenturm” (ku pamięci prawnika na służbie dawnego księstwa Calenberg, Juliusa Melchiora Strube (1725–1777)) oraz na niewielkim wzniesieniu na skraju lasu (ku pamięci tajnego radcy i ministra stanu w Hanowerze, Burcharda Christiana von Behr (1714–1771)).
Pomnik Gerharda von Hinübera.
Również pomnik poświęcony synowi Gerharda von Hinüber, stojący wśród klonów i jesionów, przyciąga uwagę co najmniej tak samo jak instalacja artystyczna „Humanität” autorstwa pracowni LandArt, znajdująca się na środku zielonej łąki. Mniej oczywiste są natomiast trzy kamienie polne tzw. ołtarza druidów pod starym dębem w południowo-zachodniej części sąsiedztwa. Według interpretacji masońskiej tutaj rozpoczyna się droga inicjacyjna poszukiwacza, w której symbolicznym przebiegu uczeń staje się czeladnikiem, a w końcu mistrzem.
Dobrze ukryte, a jednak nie do pomylenia
Już z daleka dobrze widać tak zwaną „Wieżę Czarownic” – sztuczną ruinę położoną na wzniesieniu w lesie, w północno-wschodniej części Ogrodu Hinübera. To tutaj kończy się ścieżka inicjacyjna poszukiwaczy, którzy osiągnęli stopień mistrzowski, a ruina symbolizuje przemijalność i własną śmiertelność. Poza zasięgiem wzroku znajduje się obelisk na wzgórzu Glockenberg o wysokości 65 metrów, w północnej części ogrodu, po drugiej stronie ulicy Garbsener Landstraße. „Masoneria postrzega obelisk jako symbol życia. Bez słońca nie byłoby życia na Ziemi. W masonerii obelisk symbolizuje połączenie „Wielkiego Budowniczego wszystkich światów”, jak masoni nazywają boską zasadę, z Ziemią. Oś widokowa od obelisku do Wieży Czarownic symbolizuje zatem również, że na końcu życia czeka śmierć”, jak informuje broszura „Ogród Hinüberów” wydana przez Wydział Środowiska i Zieleni Miejskiej stolicy kraju związkowego Hanoweru. Jakie inne symbole masońskie można jeszcze znaleźć w ogrodzie Hinüberschen, pozostawiamy woli odkrywcy. Chcielibyśmy jednak podać tutaj jeszcze jeden ukryty symbol: obelisk, Wieża Czarownic i dom urzędnika tworzą razem trójkąt równoboczny – znak rozpoznawczy masonów.
Spacer z audioprzewodnikiem po ogrodzie Hinüberschen w Hanowerze-Marienwerder
Ogród Hinübersche w Hanowerze-Marienwerder jest jednym z najwcześniejszych angielskich ogrodów krajobrazowych w Niemczech