Hannah Arendt

© Käte Fuerst

Hannah Arendt

Hannah Arendt urodziła się 14 października 1906 roku w Hanowerze-Linden. Po ukończeniu szkoły w Królewcu studiowała filozofię w Marburgu, Fryburgu i Heidelbergu, przede wszystkim u Martina Heideggera i Karla Jaspersa, a także teologię i filologię klasyczną. W 1928 roku uzyskała tytuł doktora pod kierunkiem Jaspersa, pisząc pracę na temat pojęcia miłości u Augustyna. W 1929 roku poślubiła Günthera Sterna (Günthera Andersa), z którym rozstała się w 1937 roku.

Ucieczka z Niemiec i powrót do Europy

W 1933 roku Arendt została aresztowana w Berlinie za nielegalną działalność na rzecz „Związkowego Stowarzyszenia Syjonistycznego dla Niemiec”, ale po krótkim pobycie w więzieniu została zwolniona. Następnie uciekła przez Pragę do Paryża, który stał się pierwszym przystankiem jej wygnania. W Paryżu ukończyła swoją książkę o Rahel Varnhagen. Arendt pracowała m.in. dla organizacji „Jugend-Alijah” na rzecz ratowania żydowskich dzieci. W 1941 roku wraz ze swoim drugim mężem, Heinrichem Blücherem, udało jej się uciec do Stanów Zjednoczonych.

W 1951 roku Arendt uzyskała obywatelstwo amerykańskie. Pracowała jako dziennikarka i wykładowczyni, zyskała sławę jako felietonistka niemiecko-żydowskiego tygodnika „Aufbau”, pełniła funkcję redaktorki w wydawnictwie Schocken oraz dyrektorki wykonawczej „Commission on European Jewish Cultural Reconstruction”. W latach 1949–1950 Arendt podróżowała po Europie. Doszło do ponownego spotkania z Jaspersem, z którym zawsze utrzymywała kontakt listowny. Ponadto doszło do pierwszego po wojnie spotkania z Heideggerem, z którym zerwała kontakt z powodu jego poparcia dla narodowych socjalistów po 1933 roku.

pisarka i naukowiec

W 1951 roku w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii ukazała się jej książka „The Origins of Totalitarianism” (pol. 1955: „Elementy i źródła totalitaryzmu”), która przyniosła jej światową sławę. Następnie ukazały się kolejne publikacje w języku angielskim i niemieckim, poświęcone tematyce z pogranicza teorii politycznej i filozofii praktycznej. W 1958 roku ukazało się jej główne dzieło poświęcone tej tematyce: „The human condition” (pol. 1960: „Vita activa”). Na zlecenie magazynu „The New Yorker” śledziła w 1961 roku proces Adolfa Eichmanna. Powstała w wyniku tego książka „Eichmann w Jerozolimie” (1963) wywołała kontrowersyjną debatę. Po wieloletniej działalności dydaktycznej jako profesor gościnny na różnych amerykańskich uniwersytetach, w 1963 roku objęła katedrę nauk politycznych na Uniwersytecie Chicagowskim, a następnie (w 1967 roku) w New School for Social Research w Nowym Jorku. Hannah Arendt zmarła w wieku 69 lat 4 grudnia 1975 roku w Nowym Jorku.

Nagrody

Oprócz wielu innych wyróżnień otrzymała w 1959 r. „Nagrodę Lessinga” przyznawaną przez Wolne i Hanzeatyckie Miasto Hamburg, w 1967 r. „Nagrodę im. Zygmunta Freuda” za prozę naukową przyznaną przez Niemiecką Akademię Języka i Literatury, a w 1975 r. „Nagrodę Sonninga” przyznaną przez rząd duński za wkład w kulturę europejską.

Wiele miejsc pamięci

© HMTG

W stolicy kraju związkowego, Hanowerze, na wiele sposobów upamiętnia się tę wybitną córkę miasta: na jej domu rodzinnym w dzielnicy Hanower-Linden umieszczono tablicę pamiątkową, a w bibliotece miejskiej znajduje się sala im. Hannah Arendt z eksponatami pochodzącymi z jej osobistego majątku. Jej imieniem nazwano szkołę oraz ulicę w pobliżu ratusza i parlamentu krajowego, a od 2015 roku reprezentacyjny plac przed parlamentem krajowym upamiętnia tę teoretyczkę polityczną i filozofkę. Co roku przyznawane jest stypendium im. Hannah Arendt, a we współpracy z Uniwersytetem Leibniza w Hanowerze oraz Fundacją Volkswagena stolica kraju związkowego zaprasza co roku na Dni Hannah Arendt.

Na stronie internetowej www.hannah-arendt-hannover.de można znaleźć wszystkie istotne informacje dotyczące Hannah Arendt oraz organizowanych wydarzeń. A dzięki utworzeniu katedry im. Hannah Arendt dla uczniów w szkole im. Helene Lange pod patronatem burmistrza Stefana Schostoka kolejne pokolenie angażuje się w kultywowanie dziedzictwa Hannah Arendt w tym mieście.