De „stad in de stad“ – dat was het leidmotief voor de bouw van een monumentaal woon-, werk- en winkelcentrum aan de westelijke oever van de Ihme in de wijk Linden-Mitte in Hannover. Op 11 november 1971 werd de eerste steen gelegd voor het ongeveer 700 meter lange, 200 meter brede en sterk kronkelende grootschalige project aan het water met 860 woningen in tot wel 22 verdiepingen tellende hoogbouw, een doorlopende winkelgalerij boven de omliggende straten, een ondergrondse parkeergarage met twee verdiepingen – en een eigen zwembad.
Het Ihme-centrum aan de rivier waaraan het zijn naam ontleent.
Zoekt en gij zult vinden
Eigenlijk is dat altijd al het motto geweest in het Ihme-Zentrum. Het enorme betonnen gebouw is op veel plekken zo kronkelig en onoverzichtelijk dat je een heel goed richtingsgevoel moet hebben om niet meteen te verdwalen in het complex, dat inmiddels op veel plaatsen in verval is geraakt. En waar is, of was, nu dat vermeende zwembad? De speurtocht begint al bij het betreden van het Ihme-Zentrum, dat zich over meerdere niveaus zowel in de hoogte als in de diepte uitstrekt en het vertrouwde naar een andere dimensie verplaatst: terwijl de ondergrondse parkeergarage zich op straatniveau en het niveau daaronder bevindt, ligt de winkelgalerij op de eerste verdieping daarboven en is (of was) via roltrappen en bruggen te bereiken.
Wie het Ihme-Zentrum nu via de Spinnereistraße in het noorden binnenkomt, tegenover de drie „Drei warme Brüder“ van de warmtekrachtcentrale Linden, bevindt zich in feite ter hoogte van het bovenste parkeerdek van de ondergrondse parkeergarage en loopt over het smalle voetpad richting Schwarzer Bär, met uitzicht op de Ihme, recht langs een ongepleisterde muur van witte kalkzandsteen – en precies daarachter zou het zwembad hebben gelegen, waarin nooit is gezwommen. Naar verluidt diende het spookachtige zwembad in de jaren 80 als archief voor de stadswerken van Hannover. Niets wijst daar vandaag de dag nog op in de spookachtig donker aandoende passage met zijn bouwhekken, kale betonnen pilaren en houten wanden. Echt helemaal niets?
Van de beklede ventilatieschachten wordt gezegd dat ze bij een voormalig zwembad horen.
Niet hier en niet helemaal: wie vanaf de kalkzandstenen muur verder loopt in de richting van de hoofdingang van de Lee-Gym-vechtsportschool, komt na een paar stappen aan de linkerkant bij een smalle, naar boven leidende wenteltrap. Met de laatste trede bereikt men het niveau boven de voormalige en nu vervallen en volledig afgesloten winkelgalerij. Te midden van de troosteloze leegte onder de voeten en de kleine idylle in het groen op de bovenverdieping zijn de voormalige ventilatieschachten van het nooit in gebruik genomen zwembad eronder te zien – herkenbaar aan hun geel geschilderde ventilatieroosters boven de donkerbruine houten bekleding. Wie dan nog wat beter kijkt, zal ook het grandioze uitzicht van daarboven op de daken van de stad opmerken.
Wanneer een plan een utopie wordt
Een ander open geheim van het Ihme-centrum, dat overigens is gebouwd op de terreinen van de in 1961 gesloten Mechanische Weberei en de bakpoeder- en broodfabriek van Linden, is volledig onzichtbaar: Het complex is in zijn geheel, en met name in het gebied rond de Ihmeplatz, zo ontworpen dat er achteraf een metrotunnel voor de geplande D-lijn van de Üstra-Stadtbahn Hannover onder de fundering had kunnen worden aangelegd. Zoals bekend is dat tot op heden evenmin gebeurd, net zomin als de inwijding van het geplande zwembad en helaas ook de al jaren achterstallige sanering en revitalisering van de ongeveer 285.000 vierkante meter grote "stad in de stad".