Otto Gleichmann en het expressionisme in Hannover

© Foto: Herling/Herling/Werner, Sprengel Museum Hannover

Wie was Otto Gleichmann?

Otto Gleichmann (Mainz 1887–1963 Hannover) kwam na de Eerste Wereldoorlog naar Hannover, waar hij tot aan zijn dood woonde. Als lid van de Hannoversche Sezession behoort hij tot de jongere generatie van het Duitse expressionisme. Ondanks zijn grote successen in de jaren 1910 en 1920 is hij vandaag de dag vrijwel in de vergetelheid geraakt – een aanleiding om deze belangrijke schilder en tekenaar opnieuw te ontdekken.

De mens staat centraal in het werk van Gleichmann. Zijn gestileerde figuren met hun kenmerkende katachtige ogen verwerken de ervaringen van de Eerste Wereldoorlog. Ze bewegen zich door drukke stadsruimtes, variététheaters en circussen; nabijheid en eenzaamheid komen aan bod in psychologisch doordrongen groepsscènes. Gedurende bijna vijf decennia concentreerde Gleichmann zich op de figuurlijke schilderkunst, aangevuld met dierenafbeeldingen en enkele stillevens en landschappen. Zijn ontwikkeling loopt van een donkere, expressieve vroege fase naar een lichtere, lyrisch-nerveuze beeldtaal in zijn late werk, waarin figuur en natuur steeds meer versmelten.

Otto Gleichmann tijdens het nazitijdperk

In de jaren 1910 en 1920 was Hannover een centrum van de avant-garde. Gleichmann exposeerde zowel nationaal als internationaal, werd vertegenwoordigd door gerenommeerde galeries en kreeg in 1932 een grote tentoonstelling in de Kestner-Gesellschaft. Zijn woning gold als een belangrijke ontmoetingsplaats voor de kunstwereld. Tijdens het nazitijdperk werden zijn werken in beslag genomen en in 1937 in de tentoonstelling „Entartete Kunst“ (Ontaarde kunst) belasterd. Na 1945 kon Gleichmann opnieuw successen vieren, maar bleef op de lange termijn uit het publieke bewustzijn verdrongen.

De overzichtstentoonstelling toont 114 werken uit alle fasen van zijn carrière, aangevuld met werken van zijn vrouw Lotte Gleichmann-Giese en werken uit de kunstenaarsgemeenschap van Hannover. Er verschijnt een bijbehorende catalogus.

Samengesteld door Karin Orchard, met medewerking van Nora Niefanger.