Een impuls voor de Smart City van Hannover

De afkorting "5GAPS" staat voor "5G Access to Public Spaces", oftewel: "5G-toegang tot openbare ruimtes". Het langetermijndoel van het project is om Hannover digitaal en in realtime na te bootsen in een multidimensionaal ruimte-tijdcoördinatensysteem. Zo ontstaat als het ware een dynamische digitale tweeling van stedelijke buitenruimtes en van binnenruimtes in gebouwen of commercieel gebruikte hallen. Het startschot werd gegeven door burgemeester Belit Onay, directeur Doris Petersen van de economische ontwikkelingsmaatschappij hannoverimpuls, de voorzitter van de raad van bestuur van Deutsche Messe AG, dr. Jochen Köckler, en namens de Leibniz-Universiteit en de Hogeschool Hannover professor Monika Sester van het Instituut voor Cartografie en Geoinformatica tijdens een persconferentie op 14 februari.

Slimmer gebruikmaken van en beheer voeren over openbare ruimtes

De virtuele digitale tweeling geeft de omgeving in realtime weer en voorspelt veranderingen in de toestand met behulp van lerende algoritmen. Het dataplatform zal in de toekomst veelzijdig inzetbaar zijn: bijvoorbeeld voor de uiterst nauwkeurige besturing van autonome voertuigen of voor het lokaliseren en volgen van goederen. Het platform kan ondersteuning bieden bij navigatie in gebouwen, productieprocessen optimaliseren, plannen visualiseren of zelfs nuttig zijn bij het reserveren van parkeerplaatsen voor verkoopkraampjes of verhuiswagens. Toeristische aanbiedingen zoals belevenistours door het historische Hannover of de Herrenhäuser Gärten behoren tot de mogelijkheden. Hiervan zullen burgers, bedrijven, logistieke dienstverleners, vervoersbedrijven, ontwerpbureaus, het stadsbestuur, maar ook hulpdiensten zoals de brandweer profiteren.

De toepassingsmogelijkheden van dit concept zijn vrijwel eindeloos. Voor sommige toepassingen – bijvoorbeeld bij het aansturen van een machine – zijn alleen driedimensionale coördinaten en gegevens over de huidige toestand van de omgeving nodig. Andere toepassingen breiden de waarneming van de werkelijkheid uit door locatiegebonden digitale beelden toe te voegen en deze over de werkelijkheid heen te leggen. Voor deze zogenaamde augmented reality is dan een smartphone, tablet of speciale bril nodig. De digitale tweeling moet vrij toegankelijk zijn en interfaces krijgen voor ontwikkelaars uit de start-up-scene, voor gevestigde bedrijven en voor onderzoek.

Voor burgemeester Belit Onay is het project een impuls voor de Smart City van Hannover: "De aanleg en uitbreiding van digitale infrastructuur is een belangrijke vestigingsfactor. Samen met ons sterke netwerk willen we de mogelijkheden van de sleuteltechnologie 5G ter plaatse testen. Met dit subsidieproject kan de hoofdstad van de deelstaat haar expertise op het gebied van digitale stadsontwikkeling verder uitbreiden. Daar profiteren het bedrijfsleven, de wetenschap en de inwoners van Hannover van."

De beurs als praktijklaboratorium voor een ambitieus project

In een eerste stap zal het erom gaan delen van het beursterrein digitaal in kaart te brengen om ervaring op te doen, de software voor de digitale tweeling te ontwikkelen en toepassingen te testen. Als dit een succes blijkt, volgen in latere stappen de digitale replicaties van de eerste delen van Hannover. Dr. Jochen Köckler, bestuursvoorzitter van Deutsche Messe AG, juicht het uitdrukkelijk toe dat de beurs een voortrekkersrol zal spelen als testomgeving voor 5GAPS. „Als partner van het eerste uur zijn we verheugd dat we met de infrastructuur van het beursterrein en ons eigen 5G-campusnetwerk het ‘real-world lab’ voor dit ambitieuze project ter beschikking kunnen stellen. Op dit moment hebben we op ons terrein in totaal zes hallen, alle wegen, alle parkeerplaatsen en het gehele open terrein uitgerust met de 5G-standaard van Deutsche Telekom. De rest van het beursterrein, met alle hallen en gebouwen, zal geleidelijk worden aangesloten op de supersnelle mobiele netwerkgeneratie. Innovatieve toepassingen in samenwerking tussen wetenschap, bedrijfsleven en overheidsinstanties sluiten dus uitstekend aan bij onze 5G-Smart-Venue”, benadrukt Köckler.

Hogescholen: belangrijke drijvende krachten

De belangrijkste drijvende krachten achter het project zijn de hogescholen in Hannover. De Leibniz-Universiteit Hannover is vertegenwoordigd via diverse onderzoeksinstituten, waaronder het L3S, de geodesie en de bedrijfsinformatica. Daarnaast zijn ook de Hogeschool Hannover en het Fraunhofer-Instituut voor Experimentele Software-Engineering (IESE) uit Kaiserslautern bij het project betrokken. „Wij brengen ons onderzoek en onze ervaring op het gebied van de dynamische weergave van de omgeving in het project in. Daarmee kunnen we ten behoeve van de burgers een ‘real-world lab’ opzetten om een flexibelere inrichting en benutting van ruimtes te testen”, zegt prof. Monika Sester van het Instituut voor Cartografie en Geoinformatica.
 De digitale sector ter plaatse versterken
Doris Petersen van de economische ontwikkelingsmaatschappij hannoverimpuls ziet een belangrijke versterking van de lokale digitale sector: „5G is de toegangskaart tot nieuwe technologieën en digitale diensten in de regio Hannover en maakt de locatie klaar voor de toekomst. Het team van de economische ontwikkelingsmaatschappij werkt op volle kracht aan het opbouwen van een community met 5G-programmeercompetentie, om een substantiële meerwaarde te creëren voor iedereen op deze economische locatie”, benadrukt Petersen.

De federale overheid stelt vier miljoen euro aan subsidie beschikbaar

 Het 5GAPS-initiatief uit Hannover wordt gefinancierd met vier miljoen euro aan subsidies van de federale overheid.  De stad Hannover, hannoverimpuls, de Deutsche Messe AG en bedrijven uit Hannover hadden deelgenomen aan een 5G-innovatiewedstrijd van het Duitse ministerie van Digitale Zaken en Verkeer (BMDV) en in augustus 2020 een projectaanvraag ingediend. De aanvraag was succesvol. Het BMDV heeft onlangs de subsidietoekenning met terugwerkende kracht tot 1 januari 2022 bekendgemaakt. Naast Hannover hadden nog 70 andere steden en regio’s aan de wedstrijd deelgenomen en daarbij innovatieve concepten voor 5G-toepassingen en bedrijfsmodellen ontwikkeld. Verspreid over heel Duitsland werden ongeveer 50 projecten geselecteerd, die nu met financiële steun van de federale overheid worden uitgevoerd. Hannover doet mee. Het project 5GAPS loopt tot 31 december 2024.