Een proefproject van Enercity, een energiedienstverlener uit Hannover, in samenwerking met woningbouwcoöperatie Ostland laat zien hoe afnemers van stadsverwarming met behulp van kunstmatige intelligentie (AI) aanzienlijk op hun CO₂-uitstoot kunnen besparen. In totaal profiteren inmiddels zo’n 2.000 mensen in ongeveer 900 woningen van de nieuwe technologie – en daarmee ook de woningbouwsector zelf. Er staan nog meer projecten op de planning, zo maakte het bedrijf op 22 september 2020 bekend.
De op AI-technologie gebaseerde software betrekt gebouwen bij het optimalisatieproces van het stadsverwarmingsnet en past de regeling van de verwarmde gebouwen op basis van continue realtime metingen dynamisch aan de werkelijke behoefte aan. Dankzij zelflerende besturingssoftware profiteren alle betrokkenen: huurders zijn blij met de besparing op energiekosten, de woningbouwvereniging met verbeterde analyse- en communicatiemogelijkheden en Enercity met meer flexibiliteit en lagere temperaturen in het stadsverwarmingsnet. Want met name de retourtemperatuur heeft een doorslaggevende invloed op de prestaties van een verwarmingsinstallatie: als deze wordt verlaagd van 60 naar 40 graden Celsius, kan het warmtevermogen met wel 70 procent worden verhoogd. Hoe lager het temperatuurniveau van het warmtenet, hoe groter het aandeel uit hernieuwbare warmtebronnen kan zijn.
Door de inzet van AI wordt stadsverwarming geschikt voor Smart Cities, want in de meeste warmtenetten is de klantzijde – dat wil zeggen de wereld achter het overdrachtsstation – tot nu toe niet actief betrokken bij de netwerking. "Het proefproject leverde na een jaar een energiebesparing van ongeveer negen procent op en een daling van de retourtemperaturen in het net met maximaal tien graden/Kelvin. Ook de CO₂-uitstoot is verminderd”, aldus Dr. Susanna Zapreva, directeur van enercity. Door digitalisering kan ook het stadsverwarmingsnet, van de productie tot aan de klant, worden geoptimaliseerd.
Op basis van de positieve ervaringen tijdens de proefperiode met de zelflerende, cloudgebaseerde software heeft enercity in de tweede fase nog eens 100 aangesloten meergezinswoningen uitgerust met het systeem. Sindsdien profiteren ongeveer 2.000 bewoners van 900 woningen van de op AI gebaseerde regeling. De klanttevredenheid is merkbaar gestegen. „Dankzij het regelsysteem genieten onze huurders van aangename en comfortabele warmte, die energie bespaart en het klimaat beschermt. Ook de communicatie met de servicetechnici van enercity verloopt soepeler. Bij klachten kunnen zij in realtime terugvallen op actuele gegevens uit onze panden en bieden zij sneller en gerichter oplossingen aan”, somt Andreas Wahl, bestuurslid van Ostland, de voordelen op. De woningcoöperatie beheert in de regio Hannover ongeveer 2.000 woningen in 254 panden.
De tweede fase van het project is sterker gericht op het optimaliseren van piekbelastingen. Het AI-gestuurde programma gaat piekbelastingen tegen door deze te voorspellen en de ruimteverwarming op intelligente wijze te regelen, waarbij het verwarmen wordt uitgesteld zonder het binnenklimaat te beïnvloeden. Daarbij gebruikt de software de gebouwen zelf als gedistribueerde warmteopslagplaatsen. Het verschuiven van de vraag en daarmee van de warmteafname verlaagt effectief de piekbelastingen, waardoor de kosten voor klanten dalen. Enercity heeft minder opwekkingscapaciteit nodig om aan de vraag te voldoen. Hierdoor wordt stadsverwarming als warmtebron voor de toekomst nog duurzamer. Een moderne stadsverwarmingsinfrastructuur levert een grote bijdrage aan de maatregelen van steden om de klimaatverandering tegen te gaan. Zoals het proefproject van Enercity heeft aangetoond, ligt de sleutel in de digitalisering.
"Het gebruik van de slimme regeling in dit project leidde niet alleen tot energiebesparingen, maar ook tot een vermindering van de piekbelasting met ongeveer 20 procent. Een dergelijke vermindering van de piekbelasting in het totale netwerk zou enercity in staat stellen om 25 procent meer klanten op het stadsverwarmingsnet aan te sluiten, zonder de bestaande productiecapaciteit te hoeven uitbreiden", aldus Enercity-directrice Zapreva. Op de lange termijn kan het gebruik van gebouwen als warmteopslag het gebruik van piekketels, die dienen om aan een verhoogde vraag te voldoen, aanzienlijk verminderen. De kosten voor de productie van stadsverwarming in warmtekrachtcentrales zouden verder dalen – en daarmee ook de CO₂-uitstoot.
(Gepubliceerd op 22 september 2020)