Portret van kasteel Landestrost

Geschiedenis van het gebouw

© L.Gerhardts

Een van de grootste en oudste kasteelcomplexen in de regio Hannover bevindt zich in Neustadt am Rübenberge. Hertog Erich II van Braunschweig-Lüneburg liet kasteel Landestrost tussen 1573 en 1584 bouwen als representatieve woonvesting in de stijl van de Weserrenaissance. Het uit drie vleugels bestaande complex verrees op de overblijfselen van een middeleeuwse burcht, die in 1563 afbrandde. Hertog Erich II nam op 18-jarige leeftijd het bestuur van het vorstendom Calenberg op zich, maar liet de zaken grotendeels over aan zijn eerste vrouw Sidonia, terwijl hij zelf als huurlingenleider in dienst van andere heersers in het buitenland verbleef en daarvoor rijkelijk werd beloond.

De inkomsten uit de dienst als huurling werden in de 16e en 17e eeuw vaak geïnvesteerd in landbezit en luxueuze woongebouwen. Op die manier ontstonden ook aan de Weser talrijke representatieve kastelen in de stijl van wat later de Weserrenaissance werd genoemd. Hertog Erich II liet in korte tijd achter elkaar de kastelen in Uslar (1559, in 1612 afgebrand), in Hannoversch-Münden (1562) en in Neustadt (1573) bouwen. Alle drie de kastelen vertonen duidelijke stijlkenmerken van de Italiaanse en Franse renaissancearchitectuur, waarmee Erich II waarschijnlijk kennismaakte tijdens zijn reizen naar de Nederlanden, Frankrijk en Italië.

Kasteel Landestrost was ontworpen als een gesloten complex met vier vleugels, maar uiteindelijk werden alleen de oost- en de noordvleugel gerealiseerd. De zuidvleugel, die nog uit het vorige gebouw stamde, liep tijdens de belegering en inname van het kasteel door de troepen van Tilly in 1635 zware schade op en stortte in. Erich II stierf in 1584, nog voordat het kasteel Landestrost voltooid was, zonder wettige erfgenamen. Na zijn dood werd het vorstendom Calenberg-Göttingen onder hertog Julius herenigd met het vorstendom Braunschweig-Wolfenbüttel.

Hertog Julius liet de bouwwerkzaamheden aan de noordvleugel voltooien. Tot 1636 bleef het kasteel de hertogelijke residentie van de hertogen van Lüneburg. Daarna was het, tot de oprichting van het district Neustadt am Rübenberge in 1885, de zetel van de ambtenaar van het ambt Neustadt. In 1891 werd de Kreissparkasse in het kasteel gevestigd, waar zij bleef totdat er een nieuw gebouw werd opgetrokken op de plaats van de oude zuidvleugel van het kasteelcomplex. In 1957/58 ontstond er een verdere uitbreiding voor de huisvesting van het districtsbestuur, dat tegenwoordig de rechtbank en de stadsbibliotheek van Neustadt herbergt.

Vestingwerk en ambtelijke tuin

© HMTG

De vestingwerken rondom het kasteel en de stad Neustadt, die door hertog Erich II tegelijk met het kasteel werden gebouwd, vertonen kenmerken van Italiaanse en Nederlandse bastionvestingwerken. Naar Italiaans voorbeeld werden stevige muren met spitshoekige bastions en daarvoor gelegen aarden wallen aangelegd. Naar Nederlands voorbeeld werden hele delen van de wallen uit aarde opgetrokken, bedekt met graszoden en omgeven door een diepe gracht, om de afstand tot de kanonnen te vergroten.

Hoewel er in die tijd geen reële vijandelijke dreiging bestond voor de stad Neustadt en het hertogelijke kasteel, sloot de planning van een vestingwerk aan bij de persoonlijke belangen van de hertog. Het kasteel en het vestingcomplex moesten als hertogelijke residentie het karakter van Neustadt bepalen. Daarom gaf hertog Erich II tussen 1574 en zijn dood de vesting, het kasteel en Neustadt de nieuwe naam „Landestrost“. De al in de middeleeuwen aangelegde burchtberg („Rouwenberge“) gaf de stad Neustadt vermoedelijk de bijnaam „am Rübenberge“.

Van de vestingwerken zijn vandaag de dag nog het zuidelijke bastion aan het einde van de Amtsgarten en een toegankelijke kazemat aan de zuidzijde van het kasteel bewaard gebleven. Ten noorden van het kasteel, in de oude binnenstad van Neustadt, zijn nog resten te vinden van de voormalige vestingmuur die de stad ooit omringde. In de Amtsgarten, die volgens historische plannen opnieuw is aangelegd en ten zuiden van het kasteel ligt, bevindt zich de zogenaamde "Grüne Gewölbe", een meer dan 250 jaar oude haag van haagbeuken.

Stichting Cultuurregio Hannover en Team Cultuur

Het kasteel Landestrost is sinds 1997 eigendom van de Stichting Kulturregion Hannover.

Met een stichtingskapitaal van 20 miljoen euro is de Stichting Kulturregion Hannover een van de grootste Noord-Duitse cultuurstichtingen. De stichting werd in 1997 opgericht door de Kreissparkasse Hannover en het district Hannover, waarvan de Sparkasse Hannover en de regio Hannover vandaag de rechtsopvolgers zijn. Sinds 1997 is het kasteel Landestrost eigendom van de Stichting Kulturregion Hannover, die het behoud en het onderhoud van het kasteel tot haar taken rekent.

De Stichting Kulturregion Hannover organiseert in het kasteel een permanente tentoonstelling die de bouwgeschiedenis van het kasteel en het leven van de bouwer, hertog Erich II, belicht. De Stichting Kulturregion Hannover verhuurt historische ruimtes in het kasteel, onder andere voor huwelijken, conferenties, banketten, seminars en concerten. Ook is in het kasteel het Team Kultur van de regio Hannover gevestigd, dat het hele jaar door de verschillende podia in en rond het kasteel vult met een gevarieerd evenementen- en concertprogramma: Cultuur in het kasteel.

Meer informatie
Stichting Kulturregion Hannover:
Aegidientorplatz 1, 30159 Hannover
Tel.: 0511 - 3000 14 30
Fax: 0511 - 3000 95 14 30
E-mail: info@stiftung-kulturregion.de