De buffels zijn los

Een waterbuffel zie je in onze contreien niet vaak. Maar aan de Ihme bij Vörie hebben ze een vaste plek gekregen – als landschapsbeheerders, want deze exotische runderen helpen bij de renaturering, de bescherming tegen overstromingen en de bescherming van soorten aan de Ihme.

Het landbouwbedrijf Baumgarte in Ronnenberg-Vörie fokt sinds 2011 zeldzame waterbuffels als onderdeel van een landschapsbehoudsproject op een terrein van ongeveer 80.000 vierkante meter. Het terrein ten westen van de spoorlijn is een regenwateropvanggebied, een zogenaamd retentiebekken. In het kader van de aanleg van de rondweg om Evestorf (B 217) werd hier als compensatiemaatregel een biotoop aangelegd. Dat is echter niet altijd de beste oplossing: wild woekerende vegetatie verstopte de overstromingsgebieden, waardoor de bescherming tegen hoogwater niet langer gewaarborgd was. En agressieve planten zoals het landrietgras domineerden al snel het gebied, waardoor de biodiversiteit steeds kleiner werd en er nauwelijks nog leefruimte was voor vogels en andere dieren. Het leek niet zinvol en te duur om het hele jaar door machinaal in te grijpen. Het alternatief was waterbuffels. Deze worden al enige tijd sporadisch, maar met succes ingezet als landschapsbeschermers, bijvoorbeeld in het natuurreservaat aan het Steinhuder Meer. Deze bescheiden en robuuste runderen hebben ten opzichte van hun inheemse soortgenoten het voordeel dat ze bijna alles eten en, als waterminnende dieren, met name ook oeverzones vrijhouden van ongewenste begroeiing.

© C. Wyrwa

Uitzichtpunt en informatiebord

Waterbuffels zijn van nature vriendelijk, maar alleen als ze aan mensen gewend zijn. In het wild zijn ze licht prikkelbaar en niet ongevaarlijk. In het retentiebekken ten westen van de spoorlijn zijn ze voor wandelaars nauwelijks te zien, maar ze hebben ook nog andere taken. Het uiterwaardenlandschap langs de Ihme strekt zich ver naar het oosten uit, voorbij de verbindingsweg naar Weetzen (K228). Ongeveer honderd meter ten westen van de weg heeft het onderhoudsverband een open winterstal voor de dieren gebouwd, met op gepaste afstand daarvan een kleine parkeerplaats met een informatiebord over het project. Aan de overkant van de weg liggen de twee Stapelteichen, voormalige moerassige gebieden die nu een toevluchtsoord vormen voor watervogels. Ook hier worden de waterbuffels ingezet om te voorkomen dat de ondiepe wateren, die anders voortdurend met verzanding worden bedreigd, dichtslibben. Daar is ook een nieuwe uitkijkhut gebouwd, speciaal om de buffels te observeren.

De waterbuffels dragen echter ook op andere manieren bij aan de biodiversiteit in de Ihmeaue: alleen al hun voetafdrukken bieden padden uitstekende schuilplaatsen, en spinnen kunnen er hun webben overheen spinnen. En aangezien de buffels op volledig natuurlijke wijze worden gehouden en geen antibiotica krijgen, is hun mest bijzonder waardevol. De meeste van de rondslingerende uitwerpselen zijn bewoond – daar hebben water- en mestkevers hun eitjes gelegd; er ontstaat nieuw leven, dat op zijn beurt weer als voedselbron dient voor ander leven.

Wie meer wil weten over de waterbuffels: NABU organiseert rondleidingen; de contactgegevens vindt u hier 

© RH

5.3 - Waterbuffel - Een effectieve beheerder van biotopen en landschappen

Reeks "Nieuwe kansen voor de natuur", folder 5.3

_{Bestandstype: pdf Grootte: 233,46 kB}

Download