De feesten van Calenberg

Het kasteel Calenberg (benamingen in latere tijden: Schloss Calenberg en Feste Calenberg; huidige benaming van de ruïne: Alt Calenberg) was een middeleeuws laaggelegen kasteel bij Pattensen, in de wijk Schulenburg, 13 km ten westen van Hildesheim. Het werd vanaf 1292 door de Welfische hertog Otto de Strenge in de uiterwaarden van de Leine, tussen twee zijarmen van de rivier, gebouwd als waterburcht op het zuidelijke deel van de kalkmergelbank Calenberg.

Aan het begin van de 16e eeuw werd het omgebouwd tot een vesting. Deze vesting Calenberg gaf zijn naam aan het in de 15e eeuw samengevoegde Welfische vorstendom Calenberg. Na de Dertigjarige Oorlog verloor het zijn militaire betekenis en werd het met de grond gelijkgemaakt (“afgebroken”). Tegenwoordig is het een ruïne met ondergrondse gewelven, omgeven door hoge wallen. Het nabijgelegen landgoed Calenberg ontleent zijn naam aan kasteel Calenberg.

De Calenberg

Het kasteelcomplex staat op de Calenberg, die 70 m boven zeeniveau ligt. Deze heuvel ontstond bijna 100 miljoen jaar geleden, aan het begin van het Boven-Krijt, in het Cenomanium. Vóór de bouw van het kasteel stak hij als een kalkmergelbank tussen de toenmalige rivierarmen van de Leine ongeveer 10 meter boven het uiterwaardenlandschap uit. Hij omvat niet alleen het terrein van het kasteel Calenberg, maar strekt zich nog 500 meter verder naar het noorden uit. Daarom moest de slotgracht van het kasteel meer dan tien meter diep in de kalkmergelbank worden uitgegraven.

© C. Wyrwa

De overblijfselen

De overblijfselen van de vesting liggen in het gebied van Alt Calenberg, dat sinds 1997 deel uitmaakt van het landschapsbeschermingsgebied Calenberger Leinetal. Van de vesting en de burchtberg zijn vandaag de dag nog de wallen, kelders en funderingen van de burcht, het kasteel en de Corvinuskeller bewaard gebleven, evenals resten van de batterijtoren. De batterijtoren en de twee kelderruimtes zijn sinds medio 2008 gesloten. In de gewelfde kelders onder de twee vleugels van het kasteel slapen vleermuizen. In de periode van 1 oktober tot en met 30 april mogen de overwinterende dieren niet worden gestoord. In een van de gewelfde ruimtes bevindt zich een gemetselde put van enkele meters diep. De ondergrondse kelders zijn zo uitgestrekt dat er ooit twee kinderen verdwaald zijn geraakt, die door hulpdiensten moesten worden gered.

Volgens mondelinge overlevering zouden er ondergrondse vluchtroutes zijn geweest naar Lauenstadt en het bisdom Hildesheim. De wallen bestaan nog steeds in het noordwesten, noorden en noordoosten. De omliggende sloten voeren geen water meer. Het hele gebied is begroeid met bomen, struiken en brandnetels en er groeien ook sneeuwklokjes en wilde narcissen.