De geschiedenis van de Herrenhäuser Gärten gaat terug tot de 17e eeuw. Wat begon als een zomerverblijf van de Welfen, groeide in Herrenhausen uit tot een complex van verschillende tuinen. Het historische hart ervan is de Grote Tuin, die tot de belangrijkste baroktuinen van Europa behoort.
De ontwikkeling van Herrenhausen tot een hofelijke zomerresidentie begon in de 17e eeuw. Al in 1655 liet Johann Friedrich von Calenberg in Herrenhausen een kasteel met een eerste siertuin aanleggen. Vanaf 1675 werd het landgoed uitgebouwd tot een zomerresidentie met een grotere siertuin.
De Grote Tuin beleefde zijn belangrijkste ontwikkeling onder hertog Ernst August en zijn echtgenote Sophie van de Palts. Sophie liet de tuin aan het einde van de 17e eeuw naar Frans voorbeeld aanleggen en maakte er haar levenswerk van.
Onder leiding van tuinman Martin Charbonnier kreeg de Grote Tuin in 1714 zijn huidige vorm en grootte.
De Grote Tuin combineert geometrisch aangelegde tuingedeelten met waterpartijen, fonteinen, beeldhouwwerken en historische gebouwen. Tot de historische elementen behoren onder andere het Grote Parterre, het tuintheater, de Grote Fontein, de waterval, de grot, het galerijgebouw en de oranjerie.
Het tuintheater werd tussen 1689 en 1692 gebouwd. Rond 1690 liet keurvorst Ernst August vergulde beelden plaatsen als decor.
De Grote Tuin is in zijn barokke basisstructuur grotendeels bewaard gebleven en geldt vandaag de dag als het historische hart van de Herrenhäuser Gärten.
De grot in de Grote Tuin werd in 1676 gebouwd en behoort daarmee tot de vroegste bewaard gebleven onderdelen van het complex.
Eeuwen later kreeg de grot een nieuwe artistieke inrichting: Niki de Saint Phalle gaf de historische ruimtes een nieuwe vorm met gekleurd glas, spiegels, kiezelstenen en beeldhouwwerken. In 2003 werd de vernieuwde grot heropend.
Zo verbindt de grot vandaag de dag de geschiedenis van de barokke tuin met hedendaagse kunst.
Het kasteel van Herrenhausen diende eeuwenlang als zomerresidentie voor de familie Welf. Het kasteel, dat oorspronkelijk in barokstijl was gebouwd en in verschillende bouwfasen tot stand kwam, kreeg tussen 1819 en 1821 door hofarchitect Georg Ludwig Friedrich Laves een classicistische vormgeving.
In 1943 werd het kasteel tijdens een bombardement verwoest. De grot, de grote waterval en de open trap bleven intact.
Van 2010 tot 2013 liet de VolkswagenStichting het kasteel van Herrenhausen herbouwen. Het werd opgetrokken op de plek van het verwoeste vorige gebouw; daarbij werd de classicistische gevel van Laves gereconstrueerd.
Tegenwoordig zijn in het kasteel een modern conferentiecentrum en het Museum Schloss Herrenhausen gevestigd. Het museum werd in mei 2013 geopend.
Ook de geschiedenis van de bergtuin gaat terug tot de 17e eeuw. De tuin ontstond als een gebruiks- of moestuinaanleg bij de zomerverblijfplaats van de Welfen. Aanvankelijk stonden fruit en groenten centraal.
Na verloop van tijd veranderde de functie ervan. Er kwamen nieuwe en exotische planten bij, en de moestuin groeide uit tot een botanische tuin.
Tegenwoordig groeien er in de Berggarten meer dan 12.000 plantensoorten. Tot de collecties behoort een van de grootste orchideeëncollecties ter wereld.
Een belangrijk historisch bouwwerk in de Berggarten is het mausoleum. Het werd tussen 1842 en 1847 gebouwd naar ontwerpen van de Hannoveraanse hofarchitect Georg Ludwig Friedrich Laves voor koningin Friederike en koning Ernst August.
Later werden nog meer leden van het Huis van Welf hier naartoe overgebracht. Tot hen behoren keurvorstin Sophie en Georg I, koning van Groot-Brittannië.
De Georgengarten verschilt duidelijk van de geometrische baroktuin. Zijn geschiedenis gaat in eerste instantie terug naar verschillende landhuizen van de hofadel, die vanaf 1700 in het voormalige overstromingsgebied van de Leine werden gebouwd.
Vanaf 1768 voegde graaf Johann Ludwig von Wallmoden-Gimborn een aantal van deze tuinen samen tot de Wallmodengarten. Tussen 1835 en 1841 verbouwde Christian Schaumburg het complex tot een landschapspark naar Engels voorbeeld.
De tuin kreeg ter ere van Georg IV de naam Georgengarten. Ook het Wallmodenschloss werd hernoemd en heet sindsdien Georgenpalais.
Door de Georgengarten loopt de bijna twee kilometer lange Herrenhäuser Allee. Deze werd in 1726 aangelegd en vormt een historische verbinding richting Herrenhausen.
Na ernstige schade tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de laan begin jaren zeventig volledig vernieuwd door de aanplant van ongeveer 1.300 keizerlinden.