Bu doyurucu Hannover spesiyalitesi, bedeni ve ruhu ısıtan, en çok da arkadaşlarla birlikte yenildiğinde tadı daha da güzel olan tipik bir kış yemeğidir. Yeşil lahana her zaman yılın ilk donundan sonra hasat edilir; çünkü ancak tarla toprağındaki buz gibi soğuk, bu meşhur lahana türünü sindirimi kolay ve gerçekten lezzetli hale getirir. Hannover ve çevresinde yeşil lahana geleneksel olarak haşlanmış patates, Kassler (tütsülenmiş domuz fileto) ve Bregenwurst ile birlikte yenir. Hafifçe tütsülenmiş Mettwurst, yağsız domuz eti, domuz göbeği, soğan, tuz ve karabiberden yapılan bir başka Aşağı Saksonya spesiyalitesidir; birçok yerde özellikle bu sevilen kış yemeği için üretilir ve yeşil lahana yemeğinde kesinlikle eksik olmaması gereken bir lezzettir.
Bregenwurst sosisli lahana
Yeşil lahana mı, yoksa kahverengi lahana mı?
Hannover ve Hildesheim civarında bu kış sebzesine “Grünkohl” denir; ancak Braunschweig bölgesinde ve komşu eyalet Bremen’de ise “Braunkohl” olarak adlandırılır. Belki de bunun nedeni, koyu yeşil lahana yapraklarının pişirildiğinde renk değiştirip kahverengiye dönmesidir? Elbette, ancak soğuğu seven bu lahananın gerçek rengi konusunda bölgeden bölgeye büyük farklılıklar gösteren görüşlerin bir başka açıklaması daha var – ve bu, bölgelere özgü lahana tarihine ve farklı çeşitlerine dayanıyor. Örneğin Bremen ve Oldenburg bölgesinde 19. yüzyıla kadar “Langkohl” yetiştiriliyordu – bu, insan boyunda, kahverengimsi-mor yapraklı bir tarla bitkisiydi ve pişirildikten sonra bile rengini koruyordu. Bu ülkede yetiştirilen ilk lahana çeşitlerinden birinin tarihçesi hakkında Braunschweigliler, şehir web sitesinde şöyle yazıyor: “Alt yapraklar hayvan yemi olarak kullanılırken, üstteki başlar insan tüketimine yönelikti. 20. yüzyılda hayvanlar şehirlerden kaybolunca, uzun lahana hızla büyüyen kara lahana ile yer değiştirdi. Ancak uzun lahananın hatırası, ‘Braunkohl’ (kahverengi lahana) adında yaşamaya devam ediyor.”
Ancak kahverengi lahana veya yeşil lahanaya eşlik eden garnitürlerde de sayısız bölgesel çeşitlilik vardır; Hannover’daki “Röhrbein” restoranından Andreas Rueß’un da bildiği gibi: [...] örneğin, yeşil lahana, Kassler, tütsülenmiş et, domuz yanağı, domuz göbeği, kızarmış sosis, lahana sosisi, Bregenwurst, Grützwurst, Knackwürste veya hatta tavşan eti (Berlin’de popüler) ile servis edilebilir. Buna ek olarak haşlanmış patates, kızarmış patates, karamelize patates ya da hardal ve şeker eşlik eder; böylece Almanya’nın dört bir yanında inanılmaz çeşitlilikte yeşil lahana yemekleri ortaya çıkar. Her bölge kendine özgü bir isim ve servis şekli icat etmiş gibi görünse de, insanların bu sebzeyi sevdiği ve pişirirken ona kendine özgü bir dokunuş katmak istediği tartışmasız bir gerçektir!”
Çocuklarla lahana pişirmek
Soğuk mevsimlerin bu lezzetli ve sevilen yemeğini tipik Hannover usulüyle denemek ve çocuklarıyla birlikte pişirmek isteyen herkese, Aşağı Saksonya Eyaleti’nin çocuk web sitesindeki bu tarif önerisini şiddetle tavsiye ediyoruz! Temmuz 2008'den beri, yaklaşık 7 ila 12 yaş arası çocuklar için hazırlanan bu özel internet sitesi, çocuklara uygun şekilde düzenlenmiş bilgiler sunarak, örneğin Aşağı Saksonya eyaleti, eyalet hükümeti ve okul konuları hakkında bilgi vermenin yanı sıra, Aşağı Saksonya'da boş zaman etkinlikleri ve doğa hakkında sayısız ipucu ve bilgi de vermektedir. İlgilenen genç aşçılar ve aç mutfak yardımcıları, tarif önerimizi http://kinder.niedersachsen.de/abc/niedersaechsisch-kochen/gruenkohl-mit-bregenwurst/ adresinde bulabilirler.
Bregenwurst sosisli lahana Şunları alman gerekiyor: 1 kg lahana 2 soğan 500 g Kassler 4 adet sosis 20 g domuz yağı ayrıca şunlara da ihtiyacın var: Hardal, tuz, karabiber ve su
işte nasıl yapılır: Öncelikle, lahana yapraklarını “saplarından” ayırıp iyice yıkamalısın. Lahananın acı tadı gitmesi için “haşlanması” gerekir. Bunun için lahanayı kaynar suya kısa bir süre daldırıp hemen çıkar ve soğuk su altında durulamalısın. Bu işlem pek kolay değildir ve kaynar su nedeniyle biraz tehlikeli de olabilir, bu yüzden mutlaka anne babanızdan yardım isteyin!
Ardından soğanları küçük küpler halinde doğramalısın. Sonra büyük bir tencerede domuz yağı ısıt ve soğan küplerini şeffaflaşana kadar kavur. Ardından lahanayı tencereye ekleyin ve yumuşayıp hacmi küçülene kadar ısıtın. Sonra biraz su ekleyin (yaklaşık bir bardak kadar), tencerenin kapağını kapatın ve kısık ateşte yaklaşık üç çeyrek saat pişirin.
Sonra eti ve sosisleri ekleyin. İkisini de lahananın üzerine koyun. Kapağı tekrar kapatın ve yirmi dakika daha pişirin. Mutfağınızda şimdiden lahana kokusu yayılmaya başlamıştır herhalde!
Neredeyse bitti. Lahana sadece tuz, karabiber ve hardalla tatlandırılmalı. Yanında patates en çok yakışır. Afiyet olsun!
Bu arada: Lahana sadece lezzetli olmakla kalmaz, bol miktarda kalsiyum ve vitamin içerdiği için sağlıklıdır da. Ancak, yağlı bir şekilde pişirildiği için lahanayı çok sık yememelisin. Bu nedenle, tatlı olarak bir meyve salatası yemen iyi olur.